Rehabilitacja Stacjonarna     

                SPORTOWA, ORTOPEDYCZNA, NEUROLOGICZNA

 

                     TO JA PRACUJĘ NAD TWOIM ZDROWIEM

                                   

        Rehabilitacja Domowa

 
Rehabilitacja po amputacjach.
 
Amputacje urazowe – występują wtedy, gdy kończyna została zmiażdżona i nie ma szans na jej rekonstrukcje, przeprowadza się ją w wyniku ciężkich wypadków, urazów, zgorzeli, w stanach zagrożenia życia. Wykonuje się ją możliwie jak najbardziej obwodowo.
Amputacje planowane – wykonywane na poziomach z wyboru.
 
W pierwszych dniach po amputacji, podczas pobytu w szpitalu pacjent wymaga asekuracji podczas większości czynności takich jak przechodzenia na wózek inwalidzki i poruszanie się. Jeśli kikut goi się bez powikłań, osoba po amputacji jest wypisana do domu. Niezależnie od stanu ogólnego pacjenta oraz jego wieku po przejściu amputacji powinien on podjąć rehabilitację pod okiem wykwalifikowanego terapeuty.. Często sytuacja osoby po amputacji wymaga szybkiego działania. Pierwszy etapem jest ustalenie programu rehabilitacji.
Po dokonaniu oceny stanu pacjenta fizjoterapeuta powinien zalecić odpowiedni zestaw ćwiczeń po to, aby utrzymywać go w dobrej kondycji i przygotować do wysiłku związanego z dalszą terapią i nauką chodzenia. Ważne tu mogą być ćwiczenia izometryczne pozwalające utrzymywać odpowiednie napięcie mięśni, pierwsze ćwiczenia z powodzeniem można wykonywać leżąc w łóżku. Kolejnym etapem ćwiczeń jest nauka chodzenia o jednej nodze przy pomocy balkoniku lub o dwóch kulach. Wszelkie ćwiczenia po amputacji powinny być wykonywane w uzgodnieniu z terapeutą, ponieważ istnieje ryzyko, iż samodzielnie, źle dobrane ćwiczenia nieodwracalnie pogorszą możliwości rehabilitacji.  Bardzo ważnym jest odpowiednie ułożenie pozycji amputowanej nogi. Pewne pozycje nie są wskazane, niektóre są zakazane. Chodzi tutaj przede wszystkim o ryzyko powstania przykurczów w stawach, które później pogorszą perspektywy protezowania.  Pacjent powinien pamiętać, że jego współpraca i udział w terapii decyduje o przyszłych możliwościach odzyskania funkcjonalności, a pierwsze dni po amputacji są bardzo ważne.     
Zdjęcie szwów w kilka tygodni po amputacji jest momentem, kiedy pacjenta zaczyna się przygotowywać do protezowania. Zasada jest prosta: im wcześniej, tym dla pacjenta lepiej, zarówno z punktu widzenia fizycznego jak i emocjonalnego. Odstępstwem od tej zasady bywa amputacja osoby młodszej z powodu wypadku, tutaj ważniejsza jest funkcjonalność kikuta niż czas. Przeszkodą w natychmiastowym protezowaniu jest niewygojona rana pooperacyjna, a także obrzęk kikuta. Obrzęk jest naturalną reakcją uszkodzonych tkanek, które produkują płyn. Gdyby nie uciskać kikuta to znikanie obrzęku trwałoby bardzo długo.
Poprzez aktywne uczestniczenie w ćwiczeniach, oraz odpowiednią pielęgnację kikuta pacjent jest w stanie przyśpieszyć moment uzyskania właściwej protezy. Przyjmuje się, że formowanie się kikuta (zanik obrzęku i jako taka stabilizacja objętości) następuje średnio w 100 dni po amputacji. Ten czas jest jednak bardzo zależny od sposobu wykonania amputacji, umiejętnego bandażowania i wielu innych czynników.  
Rehabilitacja  po amputacji zależy od:
Ø      wysokości
Ø      rodzaju amputacji
Ø      rodzaju protezy
Ø      ogólnego stanu pacjenta
 
Rehabilitacja pacjentów po amputacji dzieli się na II okresy do zaprotezowania i pozaprotezowaniu.
 
OKRES DO ZAPROTEZOWANIA-  w okresie do zaprotezowania celem rehabilitacji jest wypracowanie odpowiedniego kikuta i poprawa ogólnej sprawności, kształtowanie kikuta (bandażowanie, pozycje ułożeniowe), utrzymanie pełnego zakresu ruchomości oraz formowanie kikuta.
Kinezyterapia miejscowa po amputacji, a przed zaprotezowaniem rozpoczyna się 2-3 dzień po zabiegu w skład jej wchodzi:
- profilaktyka przeciw/przykurczowa
- hartowanie
- formowanie kikuta
TERAPIA PRZECIW/PRZYKURCZENIOWA
Do zagojenia rany pooperacyjnej stosujemy pozycje przeciw/przykurczeniowe.
Przy amputacji uda zastosujemy pozycje w leżeniu na brzuchu lub leżeniu na boku po stronie amputowanej. Należy pamiętać o tym, że nie wykonujemy rotacji zewnętrznej przy przekręcaniu się, a podczas leżenia tyłem mamy założony woreczek na kikucie.
Po zagojeniu rany pooperacyjnej zaczynamy ćwiczyć mięśnie antagonistyczne do przykurczonych.
W przypadku amputacji podudzia ćwiczymy mięsień czworogłowy uda i wybiorczo mięśnie pośladkowe.
W przypadku amputacji uda najpierw mięśnie prostowniki, potem przywodziciele stawu biodrowego i rotatory wewnętrzne. Zaczynamy od ćwiczeń czynnych wolnych i stopniowo przechodzimy do ćwiczeń oporowych.
Jeżeli mamy za mały zakres ruchu w stawie rozpoczynamy ćwiczenia redresyjne – najpierw
ręczne, a w dalszym etapie korzystniejsze są wyciągi redresyjne (gdy zaczyna bolec stosujemy masa, ale nie zdejmujemy wyciągu, bo ból oznacza jego działanie). Wskazane jest stosowanie zabiegów cieplnych.
 
PIONIZACJA
Podczas amputacji wymagana jest jak najszybciej pionizacja. Polecamy pacjentowi markowanie ruchu, czyli chodzenia kikutem zwłaszcza przy amputacjach podudzia. Przy amputacjach obustronnych pionizacja jest niestety niemożliwa. Wskazane jest stosowanie środków wczesnego protezowania. Są to protezy pneumatyczne przy amputacji podudzi. Przy amputacji udowej stosuje się protezy termoplastyczne (na kikut zakłada się skarpetę i ze skarpeta wkładamy kikut do leja z tworzywa, podgrzewamy suszarką do włosów i dostosowujemy lej idealnie do aktualnego kształtu kikuta).
 
NAUKA CHODZENIA
Jest to bardzo ważna rzecz, która wymaga od pacjenta wiele cierpliwości. Naukę chodzenia zaczynamy od nauczenia pacjenta posługiwania się protezą, jak ma dbać o nią i o kikut (przed chodzeniem kikut umyty, idealnie wysuszony, należy codziennie prać skarpety, które obowiązkowo zakładamy na kikut, prawidłowo zakładać protezę).
Pamiętamy o tym, że lej protezy zakładamy zawsze w pozycji pośredniej dla stawu nad amputacją.
Przy amputacji uda – stojąc lub leżąc, a pas biodrowy zapinamy w pozycji leżącej.
Przy amputacji podudzia – ugięcie kolana.
 
 
 
 
 
 
 

Powyższych informacji nie należy stosować bez konsultacji z fizjoterapeutą!!!

 
 
 
Program rehabilitacyjny powinien być dobrany indywidualnie do potrzeb pacjenta!!!