Rehabilitacja Stacjonarna     

                SPORTOWA, ORTOPEDYCZNA, NEUROLOGICZNA

 

                     TO JA PRACUJĘ NAD TWOIM ZDROWIEM

                                   

        Rehabilitacja Domowa

Domowa rehabilitacja po mastektomii

 

         Pacjentka po mastektomii podczas pobytu w szpitalu poddawana jest rehabilitacji, którą powinna kontynuować w warunkach domowych początkowo pod nadzorem personelu medycznego. Do zakresu działań ambulatoryjnych zaliczamy odpowiednio dobrany zestaw ćwiczeń, automasaż drenaż limfatyczny oraz psychoterapię.

Pacjentki te niejednokrotnie należy odpowiednio przygotować psychicznie i fizycznie do nowej sytuacji życiowej i przekonać do celowości stosowania rehabilitacji.

 

Najważniejsze cele rehabilitacji ruchowej:

    

·        zwiększenie zakresów ruchów obręczy barkowej,

·        poprawa postawy, często pogorszonej w wyniku operacji, co mogłoby powodować bóle kręgosłupa,

·        zwiększenie siły mięśniowej po stronie operowanej,

·        usunięcie obrzęku w obrębie kończyny po stronie operowanej poprzez odpowiedni dobór ćwiczeń prawidłowo wykonany drenaż limfatyczny.

   

  Podstawowym problemem kobiet po mastektomii jest narastający obrzęk kończyny górnej i dołu pachowego po stronie operowanej. Wynika to z powodu zaburzeń w krążeniu chłonki, spowodowanym usunięciem węzłów chłonnych. Jego powstaniu sprzyja wysoka temperatura otoczenia. Objawy nasilają się podczas upałów i w nadmiernie ogrzewanych pomieszczeniach.

 

Zlikwidować obrzęk limfatyczny można poprzez:

 

 

·        automasaż,

·        ręczny drenaż limfatyczny manualny lub z zastosowaniem aparatury do masażu uciskowego

 

Jeśli u pacjentki po mastektomii obrzęk narasta należy pamiętać o podstawowych zasadach postępowania:

·        systematyczne wykonywanie ćwiczeń ruchowych,

·        prawidłowe ułożenie kończyny, ręka powinna być ułożona na podpórce, w lekkim odwiedzeniu,

·        powyżej obręczy barkowej w celu ułatwienia odpływu chłonki wykorzystuje się działanie siły grawitacji,

·        stosowanie zimnych okładów na kończynę w przypadku zbyt wysokich temperatur otoczenia, stosowanie automasażu,

·        stosowanie drenażu limfatycznego  w celu zwiększenia przepływu limfy i chłonki.

 

 

 

Trudności występujące po operacji.

Po operacji pojawiają się dolegliwości i ograniczenia w obrębie pasa barkowego kończyny po stronie operowanej. Ręka jest znacznie słabsza i mniej sprawna. Skóra na klatce piersiowej mocno naciągnięta, co powoduje kulenie się w celu zmniejszenia bólu. Pojawia się usztywnienie okolic barku. Wszystko to ogranicza zakres ruchów. Zaburzenia mogą pojawiać się również w obrębie postawy np.: uniesienie lub obniżenie barku, przygarbienie, odstawanie łopatki lub skrzywienie boczne kręgosłupa. Problem ten dotyka przede wszystkim kobiety z silnie rozwiniętymi piersiami. Różnica pomiędzy jedną i drugą stroną jest dla nich bardzo odczuwalna. Osobnym i dość poważnym problemem jest zagrożenie obrzękiem limfatycznym kończyny po stronie operowanej. Spowodowane jest to usunięciem węzłów chłonnych dołu pachowego, w wyniku czego następują trudności z prawidłowym odpływem chłonki (inaczej limfy) z kończyny. W przypadku operacji oszczędzającej dodatkowe utrudnienia w jej przepływie powoduje radioterapia, stosowana uzupełniająco.

 

Należy stosować odpowiednie ułożenie kończyny i masaż.

 

Odpowiednie ułożenie i masaż służy prawidłowemu przepływowi limfy i chłonki. Podczas siedzenia ręka powinna wygodnie spoczywać na oparciu krzesła, stole czy biurku. Niewskazane jest jej spuszczanie w dół lub - co jeszcze gorsze - stały ucisk o rant blatu, np. podczas pisania na klawiaturze komputera. Długie przebywanie w jednej pozycji powinno być przerywane kilkoma ćwiczeniami rozluźniającymi. Kończyny po stronie operowanej nie powinno się przeciążać. Ubrania powinny być luźne, tak aby nie uciskały ręki. Podczas wypoczynku lub snu wskazane jest układanie kończyny na specjalnym „klinie" lub poduszce. Ważne, aby w całości była ona podparta. Należy również zwracać uwagę, aby nie spać na ręku po stronie operowanej.

Bardzo ważny w profilaktyce przeciwobrzękowej jest masaż. Dzięki niemu usprawni się odpływ chłonki z tkanek kończyny. Możne być wykonywane przez fizjoterapeutę lub samodzielnie.  Polega on na szeregu czynności takich jak delikatnym głaskaniu, ugniataniu i oklepywaniu i służy  poprawie ukrwienia, przyspieszeniu odprowadzania metabolitów i poprawie przepływu płynów ustrojowych. Najlepiej robić go dwukrotnie w ciągu dnia, rano i wieczorem, przez mniej więcej 10 minut. Wszystkie ruchy powinny być wykonywane w kierunku dośrodkowym. Podczas automasażu rękę najlepiej ułożyć na klinie lub oprzeć na ścianie, tak aby była uniesiona, a mięśnie jej - rozluźnione.

 

 

Proteza
Jednym z pierwszych kroków, które należy poczynić po wyjściu ze szpitala, jest zaopatrzenie się w protezę... i jej noszenie. Ważne jest to nie tylko ze względów estetycznych, ale również zdrowotnych. Noszenie protezy ukrywa bowiem fakt przebytej operacji i zapewnia lepsze samopoczucie, ale również pełni istotną rolę w zachowaniu odpowiedniej postawy ciała. Z tego powodu proteza powinna wielkością, ciężarem i swoim kształtem odpowiadać zachowanej piersi. Proteza powinna być noszona w ciągu dnia a biustonosz powinien mieć szerokie ramiączka.

 

 

Rehabilitacja
Dzięki regularnej aktywności fizycznej powrót do sprawności ruchowej będzie znacznie szybszy. Oczywisty jest fakt, ze zaraz po amputacji zdolność ruchowa ramion jest znacznie ograniczona. - Próbę jakiegokolwiek ruchu należy podjąć już następnego dnia po operacji, jeszcze leżąc w łóżku. Również codzienne czynności można zaliczyć w poczet ćwiczeń usprawniających - próby zapięcia biustonosza, wycieranie pleców ręcznikiem lub szczotkowanie włosów.

Ćwiczenia powinny być wykonywane do granicy bólu tak aby rozciągać tkanki miękkie i zapobiegać powstawaniu przykurczów. Lepiej ćwiczyć częściej, a krócej, stopniowo zwiększając wysiłek, niż na odwrót. Trzeba też zaznaczyć, że wiele kobiet po mastektomii ma zalecone leczenie uzupełniające, które - nie ukrywajmy - bardzo osłabia. Ale nawet panie, które nie są jemu poddane, również szybciej się męczą. Żadna z nich nie powinna się przeforsować.

 

Po wyjściu z placówki medycznej należy regularnie ćwiczyć w warunkach domowych. Po kilku miesiącach od operacji intensywność ćwiczeń systematycznie może wzrastać. Z czasem do wykonywanych już ćwiczeń dochodzą ogólnorozwojowe, mające na celu poprawę kondycji. W celu ułożenia programu rehabilitacji należy skontaktować się z fizjoterapeutą.

 

WAŻNE!

Ćwiczenia zakazane dla kobiet po mastektomii:

  • zwisy,
  • podpory (ćwiczenia wymagające podpierania się rękami),
  • ćwiczenia ciężarkami gumami,
  • sporty wymagające zamaszystych ruchów ręką, np. tenis,
  • napinanie mięśni bez zmiany ich długości, np. stretching, niektóre elementy jogi.

Co sprzyja obrzękom limfatycznym kończyny po amputacji piersi?
(bez względu na czas, który upłynął od operacji)

  • nadmierny wysiłek, przeforsowanie,
  • podnoszenie i noszenie ciężkich przedmiotów kończyną strony operowanej,
  • gwałtowne ruchy, szarpanie, uderzenia, uciski ręki,
  • noszenie uciskających przedmiotów na ręku (zegarek, biżuteria, ubrania),
  • spanie na ręku po stronie operowanej,
  • gorące kąpiele, okłady,
  • intensywne opalanie (wysoka temperatura i promienie UV),
  • mierzenia ciśnienia tętniczego, robienie zastrzyków, pobieranie krwi w obrębie kończyny po stronie operowanej,
  • zadrapania, skaleczenia, ukąszenia przez komary,
  • noszenie ciasnych biustonoszy o wąskich, „wpijających" się ramiączkach.

 

Powyższych informacji nie należy stosować bez kontaktu z fizjoterapeutą.

 

 

Wcelu ułożenia programu rehabilitacji domowej proszę o kontakt z fizjoterapeutą